Een ketel die tikt, klopt of bromt

Een cv-installatie maakt geluid en niet elk geluid is een probleem. Wat een geluid bruikbaar maakt is wanneer het optreedt en waar het zit: in het toestel, in de leidingen of bij een radiator. Hieronder staan de geluiden die wij in dit werkgebied het vaakst aan de telefoon krijgen, met de oorzaak die eronder zit.

Tikken bij het aanslaan

Een paar droge tikken op het moment dat de brander ontsteekt, hoort bij het toestel: dat is de ontstekingsvonk. Blijft het tikken aanhouden en slaat de brander daarna niet aan, dan ziet het toestel geen vlam en gaat het meestal in storing met een code erbij. Dat is meten aan de ionisatiestroom en de gasdruk en geen onderdeel dat op gevoel wordt vervangen.

Tikken tijdens bedrijf, met de regelmaat van een paar keer per minuut, komt vaak van leidingwerk dat uitzet en langs een beugel of door een doorvoer in een vloer schuift. Dat is hinderlijk en onschuldig. Het is op te lossen door de doorvoer vrij te maken of een beugel te verzetten, en daarvoor moet iemand eerst vaststellen waar het precies zit.

Knisperen of koken in het toestel

Een geluid alsof er een waterkoker aanstaat, dat opkomt als het toestel op vol vermogen draait, wijst op kalkaanslag aan de waterzijde van de warmtewisselaar. Het water komt daar plaatselijk aan de kook omdat de kalklaag de warmte niet doorgeeft, en dat geeft precies dat geluid.

Dit geluid heeft wel aandacht nodig, want een wisselaar die plaatselijk kookt raakt beschadigd. Bij een beurt wordt de wisselaar standaard beoordeeld op roet en op kalkaanslag. Daarbij speelt mee dat toestellen die veel tapwater maken sneller verkalken, en in een woning die veel verstookt, zoals in Staphorst met 1.130,4 kubieke meter gas per jaar, is dat niet het eerste waar iemand aan denkt.

Kloppen in de leidingen

Een harde klap of een paar klappen op het moment dat de thermostaat vraagt of het toestel omschakelt naar warm water, is waterslag. De stroming verandert abrupt van richting of snelheid en dat plant zich voort door het leidingwerk. De oorzaak zit vaak in een driewegklep die traag of hard omschakelt, en dat is een onderdeel dat in de fase tussen acht en twaalf jaar aan het eind van zijn leven komt.

Kloppen dat met de pomp meeloopt en verdwijnt zodra de pomp stopt, komt door een te hoge stroomsnelheid in een smalle leiding, bijvoorbeeld als de pomp op een hogere stand staat dan de installatie nodig heeft. In ruime woningen in Heerde, Oldebroek en Dalfsen staat de pomp vaak op de hoogste stand omdat één kamer niet warm werd, en dan is het geluid een bijeffect van een verdelingsprobleem.

Brommen en zoemen

Een laag brommen dat begint zodra de verwarming aan gaat, komt vrijwel altijd van de pomp. Dat geluid plant zich voort door de wand als het toestel op een lichte wand hangt, en in een gestapelde woning in Zwolle hoort de buur het soms beter dan u. Een rubberen tussenlaag onder de ophangbeugel of een andere pompstand lost dat in de meeste gevallen op.

Een zoemen dat bij het aanslaan opkomt en weer wegtrekt, hoort bij lucht in de pomp. Dat vraagt ontluchten en geen onderdeel. Blijft het na het ontluchten, dan is de lagering van de pomp aan het eind, en dan is het wel een onderdeel.

Fluiten en sissen bij een radiator

Fluiten bij een radiatorkraan betekent dat er te veel water door een te kleine opening wordt geperst. Dat gebeurt als een thermostaatknop bijna dicht staat terwijl de pomp hard draait, en het is een van de duidelijkste aanwijzingen dat de verdeling in uw woning scheef staat.

Dat is ook de reden dat waterzijdig inregelen soms een geluidsklacht oplost in plaats van een temperatuurklacht. Inregelen begint bij 329 euro exclusief btw per woning. Of het bij u de oplossing is, stellen we vast door per radiator te meten en niet door de pomp een stand lager te zetten en te hopen.

Wat haast heeft en wat niet

Haast hebben: een geluid dat samengaat met een storingsmelding, een brandlucht, of een sterk kookgeluid uit het toestel. Een toestel dat kookt, zet u uit en laat u nakijken. Geen haast: tikkende leidingen, een brommende pomp en fluitende radiatorkranen, hoe hinderlijk ook.

Een storingsbezoek kost 149 euro exclusief btw, inclusief voorrijkosten en het eerste werkuur. Wat wij niet doen is een geluid op afstand vaststellen en op basis daarvan een onderdeel meebrengen. Wel helpt het als u met uw telefoon een opname maakt op het moment dat het geluid er is, want juist dat moment zegt waar het zit.

Kort samengevat

• Een paar tikken bij het ontsteken is normaal; blijvend tikken zonder vlam is een storing.
• Knisperen of koken wijst op kalkaanslag aan de waterzijde van de warmtewisselaar.
• Kloppen bij het omschakelen naar warm water is waterslag, vaak door een driewegklep.
• Brommen komt van de pomp en plant zich voort door de wand waaraan het toestel hangt.
• Fluiten bij een radiatorkraan is een aanwijzing dat de verdeling scheef staat.
• Een kookgeluid uit het toestel zet u uit en laat u nakijken; tikkende leidingen kunnen wachten.

Maak een opname van een halve minuut op het moment dat het geluid er is en let erop wat er op dat moment gebeurt: slaat het toestel aan, vraagt iemand warm water, of draait de verwarming al een uur. Met die twee gegevens komen we in de meeste gevallen op één oorzaak uit voordat er iemand in de bus stapt.